Έλλειψη προσωπικού και αυτοματισμοί στην εφοδιαστική αλυσίδα: Η απόφαση δεν είναι άσπρο ή μαύρο

Μελίνα Ψαρρά, 29/10/2025

Στον χώρο της εφοδιαστικής αλυσίδας η καθημερινότητα αλλάζει συνεχώς, και μία από τις πιο έντονες προκλήσεις των τελευταίων ετών είναι η έλλειψη προσωπικού. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους με εμπειρία, διάθεση μάθησης και αντοχή στον ρυθμό της λειτουργίας. Παράλληλα, η τεχνολογία εξελίσσεται και παρουσιάζει λύσεις αυτοματοποίησης που υπόσχονται ταχύτητα, ακρίβεια και μειωμένο λειτουργικό κόστος. Κάπως έτσι, τίθεται το ερώτημα:
Επενδύουμε σε αυτοματισμούς ή δουλεύουμε συστηματικά στο να γίνουμε πιο ελκυστικοί εργοδότες προκειμένου να προσελκύσουμε ανθρώπους;

Αυτό που έχει σημασία να καταλάβουμε είναι ότι η απόφαση δεν είναι συναισθηματική, ούτε θέμα «τάσης». Δεν είναι απαραίτητο να αυτοματοποιήσει κανείς επειδή το κάνει η αγορά, ούτε να βασιστεί μόνο στους ανθρώπους επειδή «έτσι το κάναμε πάντα». Η απόφαση είναι καθαρά θέμα δεδομένων, κόστους, ζήτησης και στρατηγικής.

Η εφοδιαστική έχει έντονη εποχικότητα. Υπάρχουν περίοδοι αιχμής όπου ο όγκος παραγγελιών αυξάνεται απότομα, όπως οι εορταστικές περίοδοι, οι περίοδοι προσφορών αλλά και — ειδικά για την Ελλάδα — οι τουριστικές ροές που μεταβάλλουν την κατανάλωση ανά περιοχή και περίοδο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πρόσληψη προσωρινού προσωπικού μπορεί να είναι μια απολύτως λογική και οικονομική επιλογή. Αντίθετα, εάν επιλέξει κάποιος να επενδύσει σε αυτοματισμό μόνο για να καλύψει αυτές τις peak περιόδους, υπάρχει ο σοβαρός κίνδυνος η επένδυση να μην αποσβεστεί ποτέ. Ο αυτοματισμός είναι μια μεγάλη δαπάνη, και για να δικαιολογηθεί, πρέπει να χρησιμοποιείται σταθερά και σε σημαντικό μέρος του έτους — όχι μόνο σε τρεις ή τέσσερις μήνες.

Από την άλλη πλευρά, η επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα δεν είναι μόνο οικονομική. Το κόστος εύρεσης, εκπαίδευσης και διατήρησης προσωπικού μπορεί να είναι υψηλό, αλλά πολλές φορές αποδίδει έμμεσα. Μια επιχείρηση που γίνεται ελκυστικός εργοδότης κερδίζει κάτι πολύ σημαντικό: σταθερότητα. Όταν οι άνθρωποι μένουν, μαθαίνουν, εξελίσσονται και αποκτούν εμπειρία, η παραγωγικότητα ανεβαίνει χωρίς να αυξάνεται αναγκαστικά το κόστος. Οι χαμηλές αποχωρήσεις προσωπικού είναι μία από τις πιο υποτιμημένες μορφές απόδοσης επένδυσης.

Εδώ όμως χρειάζεται να γίνει μια κρίσιμη διάκριση: οι άνθρωποι προσφέρουν ευελιξία, προσαρμογή, κατανόηση των εξαιρέσεων και μικροδιορθώσεις σε πραγματικό χρόνο. Ο αυτοματισμός προσφέρει σταθερότητα, ακρίβεια και προβλεψιμότητα. Αν η λειτουργία μιας επιχείρησης χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες και τυποποιημένες εργασίες, η αυτοματοποίηση μπορεί να αποτελέσει πραγματικά μια ισχυρή λύση. Αν όμως η καθημερινότητα αλλάζει συνεχώς, οι παραγγελίες είναι ποικίλες και οι συνθήκες δυναμικές, τότε ίσως η ανθρώπινη ευελιξία να είναι αναντικατάστατη.

Γι’ αυτό και η σωστή απόφαση δεν βγαίνει από υπόθεση ή «αίσθηση». Βγαίνει από μετρήσεις: πόσο στοιχίζει η κάθε επιλογή, πόσο συχνά αλλάζει ο φόρτος εργασίας, πόσο γρήγορα μπορεί να γίνει απόσβεση μιας επένδυσης, πόσο εύκολο είναι να προσελκύσει η εταιρεία προσωπικό. Και βέβαια, πόσο προβλέψιμο είναι το επιχειρηματικό της περιβάλλον.

Στο τέλος της ημέρας, η συζήτηση δεν είναι «άνθρωποι ή αυτοματισμοί». Είναι «πού έχει νόημα ο καθένας». Μπορεί η σωστή λύση να είναι ένας συνδυασμός: αυτοματοποίηση σε σημεία που υπάρχει σταθερός ρυθμός και τυποποίηση, και ενίσχυση του ανθρώπινου παράγοντα σε θέσεις που απαιτούν κρίση, ευελιξία και συντονισμό. Μπορεί επίσης να είναι η επιλογή συνεργασίας με προσωρινό προσωπικό στα peak, ώστε η λειτουργία να παραμένει οικονομικά βιώσιμη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Το σημαντικό είναι ένα: η απόφαση να βασίζεται σε δεδομένα, όχι σε εντυπώσεις.